LAJME / E Premte 10 Prill 2026, 23:11

Aeroportet në alarm : "Evropa do të mbetet pa karburante brenda tre javësh." IEA thotë se kriza do të fillojë në maj

Dy alarme për karburantin e avionëve në Evropë

I pari vjen nga ACI Europe, një shoqatë që përfaqëson operatorët aeroportualë të BE-së. Sipas saj, “nëse tranziti përmes Ngushticës së Hormuzit nuk rikthehet në mënyrë të qëndrueshme brenda tre javëve të ardhshme, mungesa sistemike e karburantit për avionë do të bëhet realitet në BE”, thuhet në një letër të publikuar nga Financial Times.

Alarmi i dytë vjen nga drejtori i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, i cili në një intervistë për Der Spiegel paralajmëron: “Nëse situata nuk përmirësohet, nafta diesel dhe karburanti i avionëve mund të fillojnë të mungojnë së shpejti në Evropë”.

Operatorët aeroportualë
ACI Europe thekson se rezervat e karburantit për avionë po shterojnë, ndërsa “ndikimi i aktiviteteve ushtarake” po e vështirëson më tej furnizimin, sipas një letre drejtuar Komisionerit të BE-së për Transportin, Apostolos Tzitzikostas.

Në dokument, organizata paralajmëron për “shqetësime në rritje të sektorit aeroportual lidhur me disponueshmërinë e karburantit për avionë, si dhe nevojën për monitorim dhe ndërhyrje proaktive nga Bashkimi Evropian”.

Sipas tyre, situata mund të përkeqësohet edhe nga afrimi i sezonit të verës, kur trafiku ajror rritet ndjeshëm dhe mbështet sektorin turistik të shumë ekonomive të BE-së.

Disa vende aziatike, si Vietnami, kanë nisur tashmë racionimin e karburantit për avionë për shkak të mungesave, ndërsa në Evropë ende nuk janë regjistruar mungesa të gjera. Megjithatë, çmimet e karburantit janë dyfishuar dhe kompanitë ajrore paralajmërojnë për anulime të mundshme fluturimesh.

Alarmi i Birol
Edhe kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Birol, paralajmëron rrezikun e mungesës së naftës diesel dhe karburantit për avionë në Evropë në javët e ardhshme.

Sipas tij, para luftës në Iran, Evropa importonte një pjesë të madhe të këtyre karburanteve nga rafineritë e Lindjes së Mesme, por “shumë rezerva janë zbrazur javët e fundit”.

Pa një rikuperim të shpejtë të prodhimit global, situata në muajin maj mund të bëhet kritike për disa vende evropiane.

Për të përballuar rritjen e çmimeve dhe rrezikun e mungesave, Birol sugjeron masa si kufizimi i shpejtësisë në autostrada: “Gjermania duhet të konsiderojë vendosjen e kufizimit të shpejtësisë. Edhe një ulje me 10 km/orë mund të reduktojë konsumin e naftës deri në 6%”.

Ai ka propozuar gjithashtu transport publik më të lirë ose falas për të nxitur përdorimin e tij në vend të makinave private.

Birol paralajmëron se kriza energjetike e lidhur me luftën dhe situatën në Hormuz nuk është drejt përfundimit: “Të paktën 80 infrastruktura energjetike në Lindjen e Mesme janë dëmtuar”.

Sipas tij, edhe në rast armëpushimi, rikthimi në nivelet e mëparshme të prodhimit do të kërkojë kohë. Nëse armëpushimi dështon dhe Irani bllokon Ngushticën e Hormuzit, kriza energjetike mund të rikthehet menjëherë në nivele kritike, do t’iu jemi mirenjohes nese do te na ndihmonit që të mirmbajmë faqen vetëm duke shtypur(mbi foton) që ndodhet më poshtë.Faleminderit për mirkuptimin SHQIPE